Зиак одоо хүүхдийн хүмүүжлийн тухай яринаа. Саяханаас манай күүкэн ганцаараа гадаа гардаг болжээ гээд би нэг хэлж байсан даа, 

би бол урьд нь аав болон ахтайгаа нь бус бол өөр хэн нэгэнтэй гаргадаггүй өөрөө хамт гадаа тоглуулдаг байлаа. Намайг эзгүй хойгуур манайд шинэ дүрэм тогтож күүкэн гэрийн даалгавраа хийсэн тохиолдолд ганцаараа гарч болох тухай хууль баталсан юм байхаа.  Би бол эсэргүүцэх байлаа, ийм жаахан тэгээд охин хүүхдээ гав ганцааранг нь гаргаж байх гэж, яахав харуул хамгаалалт сайтай ч гэсэн ий ий...

Гэтэл эцэг нь  зүгээрээ хө, чи бид хоёр эднийг насан туршид нь дагаж явах биш, одооноос гэрээсээ "гадуур" биеэ дааж өөрийн "сонголтоор" найз нөхөдтэй болж, (заавал чи бидний найзуудын хүүхэдтэй найзлах албагүй шүү дээ) , дээрэлхэж дээрэлхүүлж, уйлж гомдож, хайрлаж хайрлуулж, хүн гэдэг амьтаныг ойлгож ба ойлгуулж, хамгийн гол нь "ялж ялагдаж" сураг дээ гэсэн юм. Нэг бодлын үнэн үг тул би зөвшөөрсөөн. 

Саяханы хүртэл хүүкэнээ нэг л чухал ажилтай хүн шиг, өнгөтэй өөдтэйгээ углаж аваад, хамаг үнэртэй усыг минь сэнгэнүүлээд (би нарийлаад уу... хэ хэ), өдөр бүр гадаа гардаг байлаа.Бас болоогүй заримдаа ууртай орж ирнэ, заримдаа инээд алдсаар ээжээ би найздаа энийг тэрийг бэлэглэчий тэх үү гээд...баяр баясгалан гэрэлтүүлээд орж ирдэг байлаа. Гэтэл сүүлийн үед бичкэн "эмэгтэй" гадаа гарахаа больсон юм. Үүнийг хэлэхээс өмнө хэдэн нуршуу үг хэлэхээс арга байхгүй нь...

Хүүхэд бүр амьтанд хайртай байдаг даа, миний охин ч мөн адил, гэхдээ тэр ах шигээ нохойнд бус мууранд хайртай... Ий ий би лав мууранд дургүй ээ.. айдаг, амьдралдаа нэг ч удаа мууранд хүрч үзээгүй ч үгүй байх, яагаад гэдгийг би өөрөө ч мэдэхгүй...

Нэгэн жилийн өмнө өмнө би бас " Ам бүл дөрвөөр нэмэгдэв" гэж бичиж байлаа... Тэр нь дөрвөн яст мэлхий охиндоо авч өгсөн, гэтэл баннтай халуун усанд авч ороод "чад" хийлгэсэн. Би яагаад охиндоо амьтан авч өгдөггүй вэ гэвэл, түүнийг манайд ирэхээс өмнө ахад нь нэг нохой авч өгсөн юм, тэгээд манайх төд удалгүй нүүх болоод нохойгоо айлд өгсөн.

Тэр нохой "дог" үүлдрийнх ба хүү маань түүнд "Доогий" гэж нэр өгсөн юм. Би хүүгээ  эрхлүүлэх гэж дөнгөж нүдээ нээсэн нялх амьтаныг өөрийн цамцандаа боож авчраад, дэвсгэр болгож өгөөд сүүгээр угжиж хэ хэ "хүн" болгосон гэх гэж байна ш тэ...өсгөсөн юм. Энэ нь нүдээ нээгээгүй гөлөг эзнийхээ үнэрээр хаана ч таньдаг бас үнэнч болдог гэж хаа нэгтэйгээс уншсан санагдах ба энэ нь үнэн мэт надад их сайн байдаг байлаа, ээждээ оч гэж хэлэнгүүт шууд миний өвөрт ороод ирдэг бас их ухаантай бүхнийг ойлгодог байсан юм. Хүү бол худлаа сүүлдээ "залхасөөн" өөрийгөө яая даа гэж байж юун гөлөг асрах...зүгээр л хамт "шоудаж" тоглодог байлаа. Хөөрхөн мөөрхөн гэнэгүүт нүд мүд нь нээх сонин болоод шууд үсрээд өвөр дээр гардаг байсан юм.  Нохой уйлдаг гэвэл та нар итгэх үү... Энэ бол үнэн шүү...

Тэгээд бид нар нохойгоо айлд өгөх тухай ярих тусам надаас салахгүй нээх өрөвдмөөр уйтгартай харцаар хараад бүр долигноод байгаа юм шиг, нохой бол их ухаантай амьтан шүү дээ...Удалгүй авах айлын хүн ирсэн гэтэл тэр алга болсон байлаа, эрээд эрээд.. гэтэл хувцасны шүүгээнд дотор ороод хөнжил доогуур нуугдсан байсан(дээр үеийн орос мебель л дээ, хаалга нь сайн хаагдахаа больсон юм хэ хэ)Тэгээд би дуудаад гараад ирээ гэхэд гарахгүй хүчээр гаргах гэхэд хоёр нүднээс нь нулимс гарсан байсан... ий ий, ямар өрөвдмөөр гаслаж надад эрхэлж ,  намайг битгий хүнд өгөөч гэх шиг харцаар харж байсан гэж бодноо... Энэ бол бас л нэг амьдын хагацал болсон юмаа. Үүнийг бичиж байх яг одоо ч гэсэн тэр нулимстай нүд нь надад харагдаж байнаа.

  Түүнээс хойш би эрх хүүхдийнхээ зугаа болгож амьд амьтан авч өгч өөртөө болон хүүхдээ дасгаад, өөртөө гунигтай, хөөрхий тэр амьтаныг ч бас зовоохгүй гэж хатуу шийдсэн юмаа. Манай нөхөр олон дүүтэй айлын том, би бол хоёр хүүхэдтэй айлын хүүхэд учраас бидний хооронд бас зөрчилдөөн бий энэ тал дээр. Тэр бол нохой санаад уйлдаг гажиг гэж хэлдэг байсан. Хүү маань нэг хэсэг бас хэцүү байдалд орсон ба үүнийг аав нь жирийн зүйл мэт бодсон байхад би бас "шаналсан" юм шүү... би уяхан дэндүү зөөлхөн сэтгэлтэй хүн л дээ...

Дараа нь жил хагасын хойно  бид нутагтаа очоод "Доогийтой" уулзахад намайг танихгүй байсан. Би их санадаг ба зургийн цомогтоо байгаа фотог нь байн байн хардаг байсан  учиргүй  хүнд гомдож байгаа мэт нууцаар уйлсан юм шүү... адгуус бол адгуус, амьтан бол амьтан л байдаг юм билээ. Их өндөр, зэгцийсэн урт хөлтэй,  хилэн хар гялгар ганган сайхан амьтан болсон байна лээ. Би ээжээдээ ирээ гэтэл над руу архирхад нь өөрийн эрхгүй нулимс гараад ирж билээ, яг хайртай хүндээ гомдож байгаа мэт... хэ хэ. Би ер нь жоохон юмтай байхаа...одоо шууд уйлдаг гэнээ.... юун нөгөө сэдэв хайзаацан яв жээн. Бүүр тэрэнд паспорт аваад, хэ хэ зурагчинд очиж фотогын нь өнгөтөөр татуулаад сар бүр мал эмнэлэгт очиж вакцин тариулаад, амыг нь ангайлгаж шүдийг нь хүртэл угааж, өдөр бүр усанд оруулж, хамгийн зөөлхөн алчуурандаа боож хэдэн сар өсгөсөн юм шүү... хэ хэ...тэгсэн танихгүй өөдөөс "хазах" нь... одоо дахин ёстой амьтан авахгүй ээ.......эээ..........өөрөө өөртөө амласан...

Хэ хэ тэгээд  охиндоо загас биш яст мэлхий авч өгсөн байхгүй юу... хоёр нь "чад" хоёрыг нь хүнд өгсөн. Манай күүкэн муур нохой яриад л байдаг юм. Би миний охин өөрөө том болоод өөрийн гэртээ болоод дуртай амьтанаа аваарай гээд хэлсэн байгаа. Тэгсэн күүкэн манайх мууртай гээд "худлаа" хэлчихжээ. Эртүүд дээд айлын хоёр охин надаас танайх мууртай юу гэхээр нь би байгаа гэсэн юм. Хэд вэ гэхээр нь нэг гэсэн юмаа. Тэгсэн энэтхэг охидууд л даа, хоорондоо юм ярьж байгаад явсан юм. Тэгсэн манай хүн таван мууртай гэж худлаа хэлсэн байгаа юм. 

Өчдөр манайд дайн гарах дөхөөдөө... Би охиноо худлаа хэлснийг дэмжихгүй нь мэдээж, гэхдээ нэг удаа "чамайг аварсан, чамтай нийлж худлаа хэлсэн шүү" гэсэн юм. Хамгийн гол нь ээж нь чиний нэр төрийг нэг удаа аврах гэж мууртай гэж хэлсэн, дахин хэзээ ч бүү худал хэлж бай гэхэд... ээжээ би мууранд хайртай, ах намайг гараад тоодоггүй, надаа муур эсүүл дүү аль нэг нь хэрэгтэй байнаа ... гэнээ ... аймаараа...

За гэтэл Ахаа гуай хоёулаа яриатай гээд өрөөнд аваад орчив ( аав эзгүй ах дарга болчуу яав...уг нь ах бол дүүгийнхээ "цэрэг" л дээ) , тас няс чанга дуугараад байхаар нь орлоо энэ чинь, тавын таван  муурыг чинь би аваад төөрүүлчдэг би ёстой муу ах юмаа, чи ч азгүй охин юмаа гээд ийм муу ахын дүү болж төрдөг гээд охиныг минь буланд зогсоогоод " ахын арга хэмжээ " авагдаж байхаар нь дуугай л сэмээрхэн хаалгыг нь хаачлаа... 

Би бас гүрийгээд л гаднаас чагнаад л байлаа... тэгсэн муу охин минь ахаа намайг уучлаарай... найзууд маань муурыг чинь үзий гээд...бас танай ээж чинь мууранд дургүй гээд манай ээжид хэлсэн байсан гаргаад ир гээд байсан юмаа... тэгээд л би таны тухай "худлаа" хэлсэн юм гээд уйлж байнаа... Тэгсэн ах нь ахын дөө дахин ингэж худлаа хэлвэл, ах нь чамтай юу ч ярихгүй, хол яваад өгнө шүү гэж байнаа... Тэгээд арай хийж эвлэрсэн болтой гарч ирээд ( бас хэн хэн нь нуугаад байнаа... бас)... эвий эвий алаг хонгор үрс минь...

Удалгүй охин минь унтаад өгөв... аргагүй дээ нялх үр минь...нойрон дундаа эхэр татаад байсан ...би аргадаад...үнсээд... өөрөө зөндөө шаналав. Тэгээд ах ээж хоёр "гэрийн хурал" хийв дээ...Доогийн тухай болон  хэн хэнд нь хэцүү байсанг дурсан ярилцаад... дүүгээ яаж ийж байгааг аргалах арга зам хайгаад, дахин амьтан авч өгч бас удалгүй салаа замын эрхээр салах тул тийм бичкэн хөөрхөн күүкэний "жижигхэн зүрхийг" эмзэглүүлэхгүй байх талаар ярилцав.

Миний хүү бас их над шиг зөөлөн сэтгэлтэй хүүхэд л дээ.Ээж минь зөвхөн та намайг л эрхлүүлэх гэж надад нохой авч өгөөд та бид хоёр хоёулаа шаналсан, бид чинь адилхан амьтан, ялгаа нь бид ярьдаг адгуус,... тэр "Доогий" биднийг яаж санасаныг хэн ч хэзээ ч мэдэхгүй... тэр хэнд ч хэлж чадкуу, яагаад тань руу тэгж архирч дайрсан гэж та бодож байна, тэр үед би бага байсан, гэхдээ та миний төлөө нохойнд хүртэл гомдож ярьдагыг чинь хүү нь мэднээ гэж хэлсэн. Доогий таньд гомдоод архирсан ч байж болох шүү дээ .... гэсэн... 

Миний хүү ухаалаг болжээ, хорвоог бас эргэцүүлж бодож байнаа, би түүнийг хүнтэй ярих  дургүй дээ л үргэлж ном шагайж явдаг гэж бодож байлаа... Би түүнийг надтай ингэж ярилцана гэж бодоогүй... Өнгөрдөг шөнө би цурам хийлгүй хонолоо... Олон зүйлийн тухай бодсон, бас сайхан блогдож сээгийдсэн. 

За зө ингээд би охиноо авчираад унтийдөө... нойргүй хүний үгээ...хэ хэ... би яагаад дандаа инээж байдаг юм болоо... Гажигтай юм бол уу... хэ хэ... хи хи

За тэгээд би худалч хүүхдээ яах вэ... сэтгэл харамгүй хэлээд байгаарай...Гэхдээ хүн доромжилдог цөөнхөд хэлэхэд хүний үр хүүхэд рүү бүү дайраарай... Бас зориг чинь байгаад ухаан тань болгоовол нэрээ хэлээд ...ойлгоо....биз...